vrijdag 3 oktober 2014

Tag der deutschen Einheit

Vierentwintig jaar geleden werden Oost- en West-Duitsland formeel één. Sindsdien heeft Duitsland er op 3 oktober een vrije nationale feestdag bij: de Tag der deutschen Einheit. Vandaag dus.

Een paar weken vóór de definitieve eenwording fietste ik tien dagen door de zich opheffende DDR. Door de oostelijke Harz naar Thüringen, onderweg overnachtend in de tent, een pensionnetje of in het zieltogende FDGB-vakbondshuis Rosa Luxemburg tussen Elend en Schierke. Bij toeval was ik vermoedelijk de eerste Nederlander die na de Koude Oorlog op de top van de 1142 meter hoge Brocken stond. En de eerste Bürger die dat op de fiets deed. Op de dag dat ik langsfietste werd de afluisterberg weer voor het publiek geopend. Vooruit, dacht ik, dan beklim ik ruim twee eeuwen na Goethe maar gelijk de hoogste berg van de Harz.

Na de Tweede Wereldoorlog werd de Brocken in eerste instantie door de Amerikanen bezet. In 1947 werd de berg aan de Sovjets afgestaan. Het werd een militaire vesting van het sovjetleger op de grens van oost en west. Eerst werd de militaire functie nog gecombineerd met toerisme. Van 1949 tot 1959 was er zelfs nog een restaurant op de top, maar van toeristische bloei kon door de naargeestige Koude Oorlogssfeer geen sprake meer.

Na de bouw van de Berlijnse Muur in 1961 en de vervolmaking van het IJzeren Gordijn tussen Oost- en West-Duitsland kwam er geen toerist meer de Brocken op. Een brede strook langs de grens was Oost-Duits Sperrgebiet. De berg was onbereikbaar. Vanaf de Brocken legden de Russische en Oost-Duitse geheime diensten hun oren in West-Duitsland te luisteren. De in 1986 uitgebreide afluisterpost werd door haar koepelvorm de Stasi-moskee genoemd. Vier jaar later fietste ik de berg op, tot verbazing van duizenden wandelaars en nieuwsgierigen die met een treintje naar de top reden.
Tijdens mijn laatste bezoek aan de real existierende DDR was de aftakeling dagelijks zichtbaar. De letters DDR brokkelden van het bord voor een kantoor van de Kulturbund en de eerste DDR-relikwieën kwamen in de uitverkoop. De ondergang was onvermijdelijk, gelukkig.

Erik de Graaf

Geen opmerkingen: