Dijkbewaking

Tot aan zijn middel staat hij in het zoute water. In zijn linkerhand zijn peilstok. Met zijn andere hand boven zijn ogen tuurt hij tegen de zon in over het eindeloze Wad. Vanmiddag kwam ik hem weer tegen op mijn fietstocht langs de buitenkant van de Waddendijk.

De IJzeren Wadloper staat sinds 2008 ten noorden van het wadloopdorp Pieterburen op de dijk. Voor die tijd stond het roestvrij stalen beeld van kunstenaar Harm Blanken bijna een kwart eeuw in het haventje van het dorp. Totdat grappenmakers hem bij wijze van oudejaarsstunt aan de dijk zetten. Een goed idee, vond de gemeente blijkbaar. En Rijkswaterstaat gaf toestemming om hem er te laten staan.

Wadloper heet hij dus, maar ik noem hem eigenlijk altijd dijkwachter. Bovenop de zeedijk, de waker, ziet hij of het goed is. Nooit kan ik hem zomaar voorbijfietsen. Mijn dijkwachter heeft tenslotte het mooiste uitzicht van het land. Over wolken en wad. Vanmiddag zette ik mijn fiets tegen zijn sokkel en genoot een poosje samen met hem van het majestueuze uitzicht.

Erik de Graaf

Expeditie Heffezand

In de late Middeleeuwen lagen er vier Waddeneilanden boven de Groninger kust. Drie ervan werden in de zestiende eeuw door hevige stormen tot zandplaat gedegradeerd en uiteindelijk zelfs helemaal van de kaart geveegd. Korenzand verdween rond 1500 in zee. In 1570 sloeg de Allerheiligenvloed de eilanden Bosch en Heffezand weg. Bosch probeerde nog tot eiland aan te groeien, maar de Kerstvloed van 1717 verhinderde dat definitief. Eeuwenlang  was Rottumeroog het enige Groningse Waddeneiland, totdat het in de negentiende eeuw gezelschap kreeg van Rottumerplaat.

Verdwenen eilanden spreken tot de verbeelding. Zondagochtend vertrok ik in een bont gezelschap van historici, biologen, sterrenkundigen, landschapshistorici, wadlopers, een baggeraar en een balletdanser vanuit Lauwersoog voor een zoektocht naar het verdronken eiland Heffezand. Onderzoekers hadden van tevoren op grond van oude  kaarten, documenten en verhalen de meest waarschijnlijke spot gelokaliseerd. Op een bij eb drooggevallen zandplaat gingen grondboorders tot vijftien meter onder het oppervlak op zoek naar resten van Heffezand. Helaas tevergeefs. We weten nu alleen waar Heffezand niet lag. Later zal een stukje westwaarts een nieuwe poging tot lokalisering van het eiland worden gedaan.

Terwijl de grondboorders hun werk deden stroopten anderen geulen en randen af op zoek naar omgewoelde restanten. Twintig deskundigen met uiteenlopende deskundigheden deden talloze vondsten die dan weer niets met Heffezand te maken hadden. Een oorlogsdeskundige vond een luik van een Engels oorlogsvliegtuig, dat in de nadagen van 40-45 boven het Wad moet zijn afgeschoten. Een scheepvaartdeskundige analyseerde aan de hand van inkepingen en schroefgaten dat een ruim vijf meter lang eiken deel zeker drie eeuwen oud was. Zelf opperde ik dat het beslist een overblijfsel was van de vloot van de beroemde admiraal Teerbezem uit de Slag bij Rottum was, maar toen ik uitlegde dat mijn kennis uit Marten Toonders “Kappie en het Kili Wili Atol” kwam werd dat dat resoluut van de hand gewezen. Ieder zijn discipline.

Erik de Graaf

PS: meer foto's zijn te bezichtigen op Graafwerk..... foto's

Wolk en Wad

Wolken en Wad zijn de enige overgebleven nog oorspronkelijke vormen van natuur in Nederland, las ik vanochtend in Het ontsnapte land van Geert Mak uit 1998. Reden om er verrekte zuinig op te zijn.

Vanaf Pieterburen fietste ik vanmiddag door de Linthorst Homanpolder naar het Wad. Op de dijk stond de dijkwachter me op te wachten. Dijkwachter noem ik hem altijd, maar in werkelijkheid heet de over de kwelders naar het eiland in de verte turende man de wadloper. Het wadlopen heeft de dijkbewaking in deze streek als bestaansmiddel overvleugeld.

De dijkwachter is de man met het mooiste uitzicht van het land. Over Wolk en Wad, onze twee overgeblevenen vormen van natuur. Volgens Mak. Veel andere kan ik ook niet bedenken. Ik nam plaats naast mijn dijkwachter en genoot een poosje met hem van het majestueuze vergezicht.

Erik de Graaf

PS: voor meer foto's kijkt u op GraafWerk..... foto's.