Op de rand van Warffum, niet ver van de grens met Den
Andel stond sinds eeuwen de boerderij Smeersum. Stond, want afgelopen maandag
is heeft de storm het bouwval Smeersum met de grond gelijk geblazen.
De historische boerderij was al in de vijftiende eeuw
bewoond, maar gevonden potscherven uit de dertiende eeuw doen vermoeden dat er
al langer leven op Smeersum was. Rond 1625 beheerden Doe Jacobs en zijn vrouw Fenne
de boerderij. Door huwelijken en door verkoop kwam de boerderij in de loop der
eeuw in het bezit van de Rijckels, de Rengers, de Torringa’s, de Ritzema’s en uiteindelijk
in 1858 van de Willemsens.
In 1926 stichtten twee broers Willemsen het bedrijf Wilco,
de afkorting voor Willemsen Conserven. In een schuur tegenover Smeersum droogden
ze groenten en produceerden ze vruchtendranken. Al snel vonden de broers dat de productie gehinderd
werd door de zilte lucht en het zoute grondwater, veroorzaakt door de nabije
Waddenzee. In 1929 opende Wilco een
hoofdvestiging in Assen, maar het bedrijf in Warffum bleef ook draaien.
Onenigheid over de toekomst van het bedrijf dreef de twee
broers Willemsen uiteen. In de jaren vijftig verdeelden ze het
gemeenschappelijk bezit. Jan Enne bleef in Assen. Hendrikus Harm kreeg de
fabriek in Warffum tegenover Smeersum en bouwde die onder de naam Rixona (de
zonen van Rieks) uit tot een groot aardappelverwerkend bedrijf, dat tot op de dag
van vandaag als onderdeel van Aviko een grote werkgever in Warffum en omstreken
is.
In de afgelopen jaren wilde Aviko van Smeersum af. Vorig
jaar werd de statige bomenhaag al gerooid. Tot verdriet van omwonenden. Na lang
soebatten met onder andere de Stichting Heemschut wilde Aviko toch meewerken
aan een opknapbeurt van boerderij en tuin. Na de woeste storm van maandag staat
nog slechts de brug over de gracht. Laten ze die dan in ieder geval nog mooi
opknappen.
