Een dag om nooit te vergeten

Ik heb weleens een leukere verjaardag gehad. ’s Ochtends om vijf voor negen logde ik op twee computers in op de SNN-site. Op jacht naar de subsidie voor verduurzaming en verbetering in Groningen. Een computer voor onszelf, de andere voor mijn moeder aan de andere kant van het dorp. Ze gaat op haar zesentachtigste aan de zonnepanelen. Op naar een duurzame toekomst.

Veel Groningers (en Drenten) maakten terecht aanspraak op 10.000 euro na tientallen jaren van nog voortdurend aardgaswinningsleed. Al van tevoren was duidelijk dat de beschikbare pot geld te klein was. Dat kon weleens een loterij worden, dacht ik. En in het spel had ik nauwelijks succes meer sinds ik in 1969 een platenbon won, als enige inzender van een rebus.

Om 9.43 uur had ik 27.104 wachtenden voor me en 154 minuten geschatte wachttijd. Mijn moeder stond op 31.345 en had 101 minuten voor de boeg. Vreemd. Het leek me goed de cijfers bij te houden. Tussendoor las ik een boek, wandelde ik met mijn vrouw rond het dorp en nam ik felicitaties in ontvangst. Om 16.34 uur was ik gestegen naar plek 11.671, maar gek genoeg was mijn geschatte wachttijd na bijna zeven uur verdubbeld.

Tegen zessen gingen we een uurtje naar mijn moeder. Zo kon ze haar oudste zoon feliciteren en een mooi boek schenken (dat ik door de lockdown zelf had moeten kopen). Daarna snel naar huis om de stand te bekijken. Nog 8.000, mijn moeder 10.000. Maar dan krimpt plotseling mijn groene balk: weer 25.587 wachtenden voor me. Ik sta erbij en ik kijk ernaar. Hoe kan dit? Mijn oude moeder blijft stabiel.

Spannend. De SNN verwacht dat het subsidieplafond voor middernacht wordt bereikt. De tijd verstrijkt, de wachtrij slinkt. Om 23 uur staat mijn moeder op 35 minuten wachttijd, maar het wordt steeds krapper. De reële minuten gaan sneller dan de geschatte wachttijd. Ze is ook kansloos, maar ik wil zien wat er om 00.00 uur gebeurt. Als een Elfstedentochtschaatster wordt ze op de Bonkevaart van het ijs geplukt. In het zicht van de finish. Nog 28 wachtenden, 2 minuten. Geen kruisje. Geen subsidie.

Ach, geen medelijden. We redden ons wel. Maar die procedure voelde oneerlijk, onbegrijpelijk willekeurig en vernederend. Respectloos. Niet alleen voor de “verliezers”, ook voor de “winnaars”. Spelregels werden tijdens de loterij veranderd. Toen ik 17.000 plaatsen werd terug gezet grapte een vriend dat ik door was naar de volgende ronde van 2023. Maar die komt nu ineens niet. Is dit de betrouwbare overheid? De nieuwe staatssecretaris vond de regeling een groot succes. Hopelijk gaat de nieuwe bestuurscultuur pas later in.

Nog bedankt voor de onvergetelijke dag.

Erik de Graaf

Warffum Alert! naar de Raad van State

Warffum Alert! keert zich tegen de gaswinning vanuit de NAM-locatie in Warffum. Vanuit die put wordt al tientallen jaren gas gewonnen uit het Warffumerveld, een klein gasveld pal naast het grote Groningenveld. In april 2017 organiseerden we een demonstratie, waarop zo'n 400 mensen uit Warffum en omgeving met noodklokken en spandoeken optrokken naar een Open Avond van de NAM op de gaswinningslocatie net buiten het dorp. Een van de meegedragen leuzen op de demonstratie luidde "Warffum is woest!" De mensen waren de gaswinning en de schade door bodemdaling en aardbevingen beu. Er was bovendien veel ergernis over de arrogante houding van de NAM, die maar deed (doet) wat haar goeddunkt en abominabel communiceert. De Open Avond, waarvoor slechts beperkt was uitgenodigd, werd overigens in allerijl afgelast toen duidelijk werd dat we met honderden kwamen. 

 

Rechtbank in 2019

Sinds die demonstratie draven we van de ene juridische procedure naar de andere. In september 2019 vernietigde de rechtbank in Groningen de Omgevingsvergunning van de NAM voor de gaslocatie bij Warffum. De rechter stelde dat ten onrechte was verzuimd een Milieueffectrapportage (MER) op te stellen. Dat was een van de punten die Warffum Alert samen met Openluchtmuseum Het Hoogeland naar voren had gebracht tijdens de rechtszitting in januari 2019. Op een ander belangrijke eis kreeg Warffum Alert geen gelijk van de rechter: omdat op de gaslocatie gewerkt wordt met een sterk verouderd Winningsplan moet de gaswinning uit het Warffumerveld onmiddellijk worden gestaakt. De rechtbank achtte zich niet bevoegd over het Winningsplan te besluiten in een zaak die over de Omgevingsvergunning ging. Dat lag op een ander juridisch spoor.

 

Raad van State

We vierden onze gedeeltelijke overwinning in bescheidenheid. De NAM ging in beroep tegen de vernietiging van de Omgevingsvergunning. Ze achtte een MER juridisch niet noodzakelijk. Daarop besloot ook Warffum Alert in beroep te gaan. Het punt van het uit 2005 stammende en sterk verouderde Winningsplan willen we graag ook aan de Raad van State voorleggen. Onlangs ontvingen we de uitnodiging om op 1 december 2020 voor de Raad van State te verschijnen.

 

Beroepschrift tegen verouderd Winningsplan

Ondertussen startte Warffum Alert ook twee andere procedures op. In oktober 2019 stuurden we minister Wiebes van Economische Zaken en Klimaat een formele brief met het dringende verzoek om de gaswinning uit het Warffumerveld te stoppen op basis van veranderde omstandigheden (sinds de beving van Huizinge) en voortschrijdend inzicht. De minister wees dat verzoek af, omdat hij geen risico’s zag die de intrekking van zijn instemming met het Winningsplan rechtvaardigden. Na ons bezwaar op die afwijzing bleef de minister bij dat standpunt. Eind vorige maand diende Warffum Alert een beroepschrift in tegen die beslissing van de minister. Dat zal te zijner tijd door de rechtbank worden behandeld. Het aardige is dat we daarmee wel op het juridische spoor van het Winningsplan terechtkomen.

 

WOB-verzoek

In het voorjaar deden we een WOB-verzoek, een beroep op de Wet Openbaarheid Bestuur. Het zat ons dwars dat onduidelijk bleef waarom de NAM een in 2014 bij het Ministerie van EZK ingediend concept-winningsplan in 2019 weer introk. Uit de stapel ontvangen informatie maken we op dat het Ministerie er lang bij de NAM op aandrong om het Winningsplan te herzien. In februari 2018 mailde een ambtenaar van het Ministerie aan de NAM: “Warffum: niet eens met jullie voorstel. Er dient een volledige actualisatie van het winningsplan Warffum plaats te vinden”. Toch kreeg de NAM haar zin. In 2019 ging het Ministerie alsnog akkoord met de intrekking van het concept-winningsplan en met voortzetting van de gaswinning op basis van het verouderde Winningsplan. De reden van die omslag kunnen we niet achterhalen, omdat het Ministerie cruciale informatie achterhoudt. Zo zijn ons de adviezen van het SodM (Staatstoezicht op de Mijnen), TNO en de TCBB (Technische Commissie Bodembeweging) niet verstrekt. Overigens weten we wel dat de TCBB in zijn advies schreef dat de NAM onjuiste informatie opnam in het concept-winningsplan van 2014 en dat er wel degelijk risico’s zijn voor schade als gevolg van bodemdaling door gaswinning uit het Warffumerveld.

 

Decomplexen

Tenslotte werden we in de zomer verrast door de aankondiging van het “decomplexen” van de NAM-locatie in Warffum. Dat betekent dat een groot deel van de locatie wordt ontmanteld. De opslagtanks, een drooginstallatie en de fakkel zullen worden verwijderd. Dat is goed voor het wijde uitzicht vanaf de Oudendijk naar de Middendijk en de Waddendijk, maar een nadeel is dat de gaswinning vanuit het Warffumerveld wordt voortgezet. Het gewonnen gas gaat voortaan via een ondergrondse transportleiding naar de NAM-locatie in Grijpskerk. De vergunningsaanvraag is nog niet gepubliceerd. Opvallend is dat de NAM op haar site aankondigt een vrijwillige MER te doen. Dat vond ze tot nu toe onnodig.

Namens Warffum Alert,

 

Erik de Graaf

Persoonlijke noot: dit bericht stuurden we eerder deze week aan de bijna 400 ondertekenaars van een Zienswijze tegen de Omgevingsvergunning uit 2017. Het stond ook in het Warffumer glossy maandblad Op en Om de Terp. Het klinkt als ontzettend veel werk voor de mensen van Warffum Alert! Het leuke is dat vele handen hier licht werk maken.

Brief aan de minister

Eerder deze week stuurde Warffum Alert! een mail aan de 357 ondertekenaars van de zienswijze van 2017 met het laatste nieuws over de "Slag om het Warffumveld". Hieronder kunt ook u de update lezen (de foto is gemaakt door Gerben Veenstra):

Beste ondersteuners van Warffum Alert!,

Jullie hebben al even niets van ons gehoord, terwijl er toch veel is gebeurd. Onze laatste mail ging over de zitting bij de rechtbank in januari 2019 naar aanleiding van ons beroep tegen het besluit van de minister van Economische Zaken en Klimaat om de NAM een nieuwe omgevingsvergunning voor de gaslocatie bij Warffum te verlenen. 

Op 10 september kregen we de uitslag: de rechtbank stelde ons in het gelijk en vernietigde het besluit van de minister, omdat verzuimd was een milieueffectrapportage op te stellen. Dat was één van de punten die we op 22 januari naar voren hadden gebracht.

Op een ander belangrijk hoofdpunt kregen we geen gelijk. We hadden betoogd dat op de NAM-locatie in Warffum gewerkt wordt met een volstrekt verouderd Winningsplan. Bizar was dat een vertegenwoordiger van de NAM tijdens de rechtzitting vertelde dat een nieuw concept-winningsplan was ingetrokken in verband met de grote werkdruk op het ministerie van EZK. Dat vonden we geen vertrouwenwekkende reden. 

Op dezelfde tiende september maakte minister Wiebes bekend dat het zijn intentie is om de gaswinning in Groningen per 2022 te stoppen. Dat komt dan vanzelf goed, zou je denken. Helaas bedoelt de minister met Groningen het Groningenveld en valt het Warffumveld onder het kleine-veldenbeleid. We hebben daarover op 19 september een opiniestuk in het Dagblad van het Noorden geschreven, waarin we betoogden dat het toch wel te dol zou zijn als de gaswinning bij Warffum gewoon door zou gaan. Het grote Groningenveld en het kleine Warffumveld liggen tegen elkaar aan. En Warffum ligt toch ook in Groningen?

In de rechterlijke uitspraak van 10 september stond ook dat de rechtbank in een beroepzaak over een omgevingsvergunning geen uitspraak kan doen over een winningsplan. Dat zijn twee verschillende sporen. Wel schreef de rechtbank dat de klagers (dat waren wij) de minister op basis van veranderende omstandigheden en voortschrijdend inzicht per brief konden verzoeken de activiteit in het Warffumerveld te stoppen. Dat hebben we dus gedaan. Vorige week is die brief op de post gegaan. In de brief stellen wij dat het winningsplan van 2005 verouderd en achterhaald is en door de minister ingetrokken zou moeten worden. 

Op dezelfde dag ging de NAM in hoger beroep tegen het besluit van de rechter om de omgevingsvergunning te vernietigen. Die wil blijkbaar voorkomen dat ze in soortgelijke gevallen voortaan een MER moet opstellen.

Het prettige gevolg is dat we nu dus op twee sporen opereren. Door het hoger beroep van de NAM blijven we betrokken bij de zaak over de omgevingsvergunning bij de Raad van State, maar we hebben de minister nu ook gevraagd de winningsvergunning in te trekken.

Het persbericht van Warffum Alert! over de brief aan minister Wiebes is te lezen op de site van de Groninger Bodem Beweging  

Onderaan het persbericht op de GBB-site kunnen jullie u ook de hele brief aan minister Wiebes lezen.

We hopen jullie hiermee weer voldoende te hebben bijgepraat.

Met vriendelijke groet,

Erik de Graaf

(woordvoerder Warffum Alert!) 

Warffum ligt ook in Groningen!

In 1977 werd ten noorden van Warffum een boortoren bezet. Vijf actievoerders beklommen het bouwwerk op een gure januaridag. Ze vermoedden dat er stiekem onderzoek werd gedaan naar mogelijkheden om radioactief afval op te slaan. Na tien uur in regen en windkracht 9 stapten de bezetters in een hoogwerker van de Mobiele Eenheid. Einde actie.

Gelukkig is er geen radioactief afval in Noord-Groningen opgeslagen, maar de gevolgen van de gaswinning zijn even desastreus. Ook in Warffum, waar aan de rand van het grote Groningenveld al ruim dertig jaar gas wordt gewonnen uit het kleine Warffumer gasveld. Precies op de plek waar in 1977 de boortoren werd bezet.

In april 2017 demonstreerden bijna 400 Warffumers (en mensen uit de omgeving) om hun afschuw te laten blijken over de gaswinning en over de geheimzinnigheid rond grootschalige werkzaamheden op de NAM-locatie. In de zomer van 2017 diende de actiegroep Warffum Alert! met 357 mensen een officiële Zienswijze in tegen een nieuwe Omgevingsvergunning, die negen maanden later door het ministerie van Economische Zaken werd verworpen. In juli 2018 stuurden we de bestuursrechtbank in Groningen een beroepsschrift. In januari 2019 was de rechtszitting. Deze week kregen we de uitslag, met mooi en minder mooi nieuws. 

Mooi is natuurlijk dat de rechter het besluit van de minister om de vernieuwde Omgevingsvergunning toe te kennen vernietigde, omdat een Milieu Effect Rapportage (MER) ontbrak. Een stevige tik op de vingers voor NAM en ministerie. Minder mooi is dat de NAM de winning gewoon voortzet op basis van de oude vergunning. Het ministerie van Economische Zaken en Klimaat heeft volgens RTV Noord laten weten dat de NAM zelfs weer meer mag oppompen, omdat de oude Omgevingsvergunning 2 miljoen kuub per dag toestaat en de nieuwe “slechts” 1 miljoen. Wij verwachten dat dat niet zo'n vaart loopt, omdat het technisch moeilijk zal zijn om dagelijks zoveel gas op een veilige manier uit een al vrijwel leeg veld te peuren. Treuriger is het dat het ministerie zo overduidelijk niet in de geest van de rechterlijke uitspraak én van de maatschappelijke teneur reageert. Passender zou het zijn als het ministerie de gaswinning in Warffum stillegt zolang er geen dekkende vergunning is. De oude vergunning past niet meer bij de huidige installatie.

De procedure voor de nieuwe Omgevingsvergunning moet dus terug naar de tekentafel en op gezag van de rechter nu mét MER. Dat gaat waarschijnlijk jarenlang duren, terwijl de gaswinning onder Warffum doorgaat. Dat staat in schril contrast tot het besluit van minister Wiebes om de gaskraan in Groningen al in 2022 dicht te draaien. Als ik het wel heb ligt Warffum ook in Groningen. Sterker, het kleine Warffumer gasveld ligt maar een paar honderd meter van het grote Groningenveld. Ook in Warffum is veel bevingsschade aan gebouwen, maar ook psychische gevolgen bij de inwoners. Is het niet vreemd dat een dorp met een "eigen" gasveldje aan de rand van het Groningenveld niet profiteert van het verstandige besluit van de minister? We hopen dat de minister de gaswinning in de hele provincie Groningen per 2022 stopt en liefst nog eerder. Dus niet alleen in het grote Groningenveld, maar ook in belendende kleine velden, zoals Warffum.

Erik de Graaf (woordvoerder Warffum Alert!) 

PS: op donderdag 19 september 2019 stond dit stuk op de opiniepagina van het Dagblad van het Noorden.

Rechter doet nog geen uitspraak in beroep Warffum Alert!

Warffum Alert! verstuurde gisteren een persbericht over een besluit van de rechtbank in Groningen:

De rechtbank in Groningen heeft geen uitspraak gedaan in de beroepszaak van Warffum Alert! en het Openluchtmuseum Het Hoogeland tegen de verlening van een omgevingsvergunning voor de gaslocatie van de NAM in Warffum. De rechtbank besloot vorige week om de beroepszaak door te verwijzen naar haar meervoudige kamer, die het onderzoek zal heropenen. 

Tijdens de rechtszitting op 22 januari zei de rechter al de doorverwijzing naar de meervoudige kamer te overwegen vanwege het complexe karakter en omdat in de toekomst meer vergelijkbare zaken te verwachten zijn. Warffum Alert! vindt de kwestie niet zo ingewikkeld. Alleen al op grond van het ontbreken van een actueel en adequaat Winningsplan dient de gaswinning uit het Warffumer Gasveld onmiddellijk te worden gestaakt. Tijdens de zitting op 22 januari jl. bleek dat in 2017 een al ingediend nieuw Winningsplan is ingetrokken vanwege de werkdruk op het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat. Warffum Alert! noemt dat een absurde reden, waarmee absoluut geen recht wordt gedaan aan de bezorgdheid en de gevoelens van onveiligheid van de bewoners van Warffum en omgeving.

Warffum Alert! is blij dat het beroep naar de meervoudige kamer van de bestuursrechter is doorverwezen. De juristen van het Ministerie van EZK pleitten er tijdens de zitting voor de bezwaren niet ontvankelijk te verklaren, omdat het verouderde Winningsplan niets met de Omgevingsvergunning te maken zou hebben. Volgens Warffum Alert! is zo’n formalistische redenering onhoudbaar. Verwerking en winning zijn nauw met elkaar verbonden: zonder winning geen verwerking. Warffum Alert! riep de rechter op met een brede en creatieve blik recht te doen aan de belangen van de burgers.

Het is nog niet bekend wanneer het beroep van Warffum Alert! en het Openluchtmuseum opnieuw wordt behandeld.

Namens Warffum Alert!,

Erik de Graaf

PS: de foto is van een deel van de NAM-locatie in Warffum in 2017. Goeie foto, maar wie hem maakte zeggen we niet.

Warffum Alert! bij de bestuursrechter - een verslag

Dinsdagochtend 22 januari was Warffum Alert! bij de bestuursrechter in Groningen. Op de rol stond de behandeling van twee beroepschriften tegen de toekenning van een nieuwe Omgevingsvergunning van de NAM-locatie bij Warffum: acht personen namens Warffum Alert! én het Openluchtmuseum Het Hoogeland versus het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK) en de NAM. Zowel het ministerie als de NAM had twee personen afgevaardigd.

Wim Munters deed het woord namens Warffum Alert! Hij noemde de voornaamste bezwaren tegen de nieuwe Omgevingsvergunning:

· De informatieverstrekking bij de vergunningprocedure 

   was ontoereikend.

· Er is geen actueel en adequaat winningsplan.

· De NAM voldoet niet aan zijn zorgplicht.

· De MER-plicht is niet nagekomen.

· Er is onduidelijkheid over te verwachten geluidhinder.

Wim Munters ging nader in op het bezwaar dat het gas uit het kleine Warffumer gasveld wordt gewonnen op basis van een volstrekt verouderd Winningsplan uit 2005, dat is vergund vóór de zware aardbeving van 2012. Het bestaande Winningsplan kan dus onmogelijk inzichtelijk maken of de winning nog wel toelaatbaar is en niet teveel risico’s met zich meebrengt. Munters noemde het onbegrijpelijk dat de NAM wel een nieuw Winningsplan heeft opgesteld, maar het nooit heeft ingediend. De NAM en het ministerie houden blijkbaar vast aan het oude Winningsplan, omdat ze daarmee nog wel een paar jaar gas kunnen winnen uit de bodem onder Warffum.

De rechter bevroeg het ministerie en de NAM uitgebreid over het ingetrokken Winningsplan en over de samenhang tussen de Omgevingsvergunning en het Winningsplan. De jurist van de NAM verklaarde letterlijk dat het Winningsplan is ingetrokken om de werkdruk bij het ministerie te verlagen. Dat is een reden waarmee de bewoners van Warffum absoluut geen recht wordt gedaan.

Vervolgens benadrukte het ministerie opnieuw dat de Omgevingsvergunning en het Winningsplan volgens haar los van elkaar staan. De Omgevingsvergunning gaat puur over de verwerking van het gas op de locatie en het Winningsplan over de gaswinning. Het bezwaar van het verouderde Winningsplan kan daarom volgens het ministerie geen reden zijn om de Omgevingsvergunning te weigeren. Volgens Warffum Alert! is zo’n formalistische redenering onhoudbaar. Verwerking en winning zijn nauw met elkaar verbonden: zonder winning geen verwerking. De eisers riepen de rechter op met een brede en creatieve blik recht te doen aan de belangen van de burgers.

De rechter deed nog geen uitspraak, maar zei te overwegen de zaak “vanwege het complexe karakter” naar een meervoudige kamer door te sturen. Zo niet, dan volgt binnen zes weken uitspraak. Wordt vervolgd.

Namens Warffum Alert!,

Erik de Graaf

Bijlagen:

-        Artikel RTV Noord: Warffumers willen sluiting gasput onder hun dorp (22-1-2019)

-        Artikel Dagblad van het Noorden: NAM schrapte aanscherping gaswinningsplan Warffum  (22-1-2019)

Warffum Alert! naar de bestuursrechter

Op dinsdag 22 januari 2019 behandelt de bestuursrechter in Groningen het beroepschrift van acht Warffumers tegen de toekenning van een nieuwe Omgevingsvergunning voor de NAM-locatie Warffum door het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat. De acht worden gesteund door een grote groep bewoners van Warffum, Den Andel en wijde omgeving. Tot aanstaande zondag kunt u uw steun betuigen door een mail met naam en woonplaats te sturen aan: warffum.alert@gmail.com

Warffum Alert! ontstond in het voorjaar van 2017 uit onvrede met de geheimzinnigheid rond de NAM-locatie bij Warffum. Ze streeft ernaar de gaswinning uit het kleine Warffumer Gasveld met onmiddellijke ingang te beëindigen. Ook de winning uit het Groningenveld moet veel sneller dan nu wordt beoogd stoppen. Het is onverteerbaar dat de bewoners van Warffum, Den Andel en omgeving worden blootgesteld aan de effecten van de gaswinning in twee gasvelden.

De behandeling van het beroepschrift van Warffum Alert! dient op dinsdag 22 januari 2019 om 10.30 uur in de Rechtbank in Groningen.

Korte voorgeschiedenis:

* In april 2017 demonstreerden ongeveer vierhonderd bewoners van Warffum, Den Andel en omgeving tegen de gaswinning in grote en kleine gasvelden (zoals onder Warffum), tegen het gebrek aan transparantie door de NAM en voor een soepele schadeafhandeling.

* In juli 2017 publiceerde het Ministerie van EZ (nog zonder Klimaat) een ontwerpbesluit om een Omgevingsvergunning voor de NAM-locatie Warffum te verlenen. Op 10 augustus 2017 diende mr. Jewan de Goede een Zienswijze in namens 357 personen en de Groninger Bodem Beweging. Eind april veegde het Ministerie de bezwaren uit de Zienswijze van tafel en verleende het de definitieve Omgevingsvergunning aan de NAM.

* In juni 2018 stelden acht Warffumers beroep in tegen het besluit van EZK, daarbij actief gesteund door een groot deel van de ondertekenaars van de Zienswijze van een jaar eerder.

In de motivering van het beroep noemen de acht indieners vijf hoofdbezwaren:

* De informatieverstrekking door de NAM is en blijft ver onder de maat. Zelfs na een nadrukkelijk verzoek van B&W van Eemsmond in de zomer van 2017 is er geen voorlichting over de ontwikkelingen en de plannen op de gaslocatie Warffum aan de bewoners van Warffum en omgeving geweest.

* De NAM heeft geen actueel winningsplan voor de gaslocatie Warffum. Momenteel wordt er gas gewonnen op basis van een verouderd Winningsplan uit 2005, dus van ver voor de aardbevingen van Huizinge in 2012 en Zeerijp in 2018. Er wordt daardoor in de vergunning geen rekening gehouden met de actuele risico’s. Overigens heeft de NAM regelmatig een nieuw Winningsplan aangekondigd, maar is daar nooit een vervolg aan gegeven.

* De NAM voldoet niet aan haar zorgplicht, die ze op basis van de Mijnbouwwet heeft. Er is veel bevingsschade in Warffum en omgeving, die wordt veroorzaakt door de ligging van het dorp op het kleine Warffumer Gasveld en aan de rand van het grote Groningenveld. Bewoners ervaren onveiligheid, angst en onzekerheid volgens een recent onderzoek van de Rijksuniversiteit. Dit lijkt ons al voldoende reden om geen Omgevingsvergunning te verlenen.

* De MER-plicht is niet nagekomen. Die plicht geldt bij een gaswinning van gemiddeld 500.000 m3 gas per dag. In Warffum mocht volgens de oude Omgevingsvergunning twee miljoen kuub per dag worden gewonnen, volgens de vernieuwde van 2018 nog “slechts” één miljoen.

* Er heerst onduidelijkheid over te verwachten geluidshinder, omdat niet helder is op welke wijze het laatste gas uit het Warffumer Gasveld gewonnen gaat worden. In de afgelopen jaren wordt regelmatig geluidsoverlast ervaren in de buurt van de NAM-locatie.

Namens Warffum Alert!,

Erik de Graaf

PS: meer blogs over Warffum Alert! kunt lezen door HIER te klikken. Met weer eens een zelfgemaakte foto van een van de spandoeken bij de entrees van Warffum.

Warffum Alert! in beroep tegen Omgevingsvergunning NAM

In mei werd de Omgevingsvergunning voor de NAM-locatie Warffum door het ministerie van Economische Zaken & Klimaat aan de NAM verleend. Vorige week diende Warffum Alert! een beroepschrift in bij de rechtbank in Groningen.

In het beroepschrift betoogt Warffum Alert! nogmaals dat de informatieverstrekking door de NAM over de situatie in Warffum onder de maat is. Een jaar geleden heeft het college van B&W van Eemsmond er bij de NAM op aangedrongen de inwoners van Warffum te informeren. Ondanks beloftes heeft dat nog nergens toe geleid.

Een ander punt in het beroepschrift is het feit dat op de NAM-locatie in Warffum wordt gewerkt met een achterhaald Winningsplan uit 2005. Daarin wordt geen rekening gehouden met kennis die na de aardbeving van Huizinge in 2012 is opgedaan. In het oude Winningsplan wordt bijvoorbeeld nog uitgegaan van een maximale beving van 3,9 op de Schaal van Richter, terwijl de Veiligheidsregio Groningen komend najaar de gevolgen van een veel zwaardere aardbeving “levensecht” gaat oefenen. Een jaar geleden kondigde de NAM nog aan een nieuw Winningsplan in procedure te brengen, maar daarvan lijken ze te zijn teruggekomen. Waarom is onduidelijk. Als we de NAM bellen wordt niet opgenomen en op verzoeken contact op te nemen wordt niet gereageerd.

Warffum Alert! gaat verder in op het feit dat ten onrechte nooit een Milieu Effect Rapportage (MER) is uitgevoerd, terwijl de werkzaamheden op de NAM-locatie dat wel rechtvaardigen. Dagelijks wordt een miljoen kuub gas uit het Warffumer Gasveld gepompt. Tenslotte wordt ingegaan op de geluidhinder, de relatief grote schade aan gebouwen in Warffum en omgeving en op de zorgen van de inwoners.

Het beroepschrift is te lezen op www.groninger-bodem-beweging.nl. Warffum Alert! vraagt iedereen uit Warffum en wijde omgeving om instemming te betuigen door een mail met naam en woonplaats te sturen aan warffum.alert@gmail.com. Op de rechtszaak zal dat geen invloed hebben, maar een flinke lijst van ondersteuners toont opnieuw het draagvlak tegen de gaswinning.

Namens Warffum Alert!,

Erik de Graaf

Warffum Alert! wacht op antwoord

Over een lang uitblijvende Reactienota van Wiebes' ministerie, een nog niet door de NAM aangevraagd nieuw Winningsplan en de zorgen van Warffum Alert! over het vervolg.

Half augustus diende Warffum Alert! namens 357 personen een Zienswijze in tegen een hernieuwde Omgevingsvergunning voor de NAM-locatie bij Warffum. Zes weken kregen we de tijd om midden in de zomervakantie onze bezwaren te formuleren. Als we een halve minuut te laat waren geweest was ons stuk ongetwijfeld niet ontvankelijk verklaard. Inmiddels wachten we acht maanden op de Reactienota van het ministerie van Economische Zaken. Dat kan dus wel.

Op een voorlichtingsbijeenkomst in Pieterzijl hoorden we uit goede bron dat we de Reactienota nu snel kunnen verwachten. Sterker, het ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK) zou al ingestemd hebben met het Omgevingsplan, omdat er geen juridische gronden zouden zijn om het af te wijzen. Alsof onze bezwaren er niet toe doen. De NAM twijfelt echter, begrepen we tussen de regels door, of ze een nieuw Winningsplan voor Warffum zou indienen. Dat Winningsplan was eigenlijk al in het derde kwartaal van 2017 gepland, maar is nog steeds niet ingediend. Dat kan positief nieuws betekenen, maar we moeten niet te vroeg juichen. Als de NAM geen nieuw Winningsplan indient mag de gaswinning onder Warffum nog maar een kleine twee jaar doorgaan. Het huidige winningsplan geldt namelijk tot 2020. Het nieuwe Winningsplan was bedoeld om meer tijd te krijgen om ook de laatste restjes gas onder Warffum weg te pompen. Dat zou namelijk niet lukken binnen de termijn van het oude Winningsplan.

Minder fijn zou het zijn als de NAM zou proberen om het resterende gas onder Warffum vóór 2020 in versneld tempo te winnen. Dat lijkt ons niet goed voor de Warffumer bodem en voor de bewoners en hun huizen op het Warffumer Gasveld. Laten we hopen dat de NAM zo verstandig is om in deze tijd van veranderend denken over gaswinning geen nieuw Winningsplan in te dienen, maar de bodem onder onze voeten ook niet versneld en onverantwoord (of eigenlijk: nog onverantwoorder) leeg te zuigen.

Zodra we de Reactienota van de minister van EZK ontvangen organiseren we een informatieavond om met elkaar te bespreken wat ons verder te doen staat. Gaan we in beroep tegen de beslissing van de minister? Dienen we bezwaren in tegen het nieuwe Winningsplan? Het liefst vieren we een feestje, maar daar durven we niet op te hopen.

Warffum Alert!

Bijna hetzelfde stuk staat deze maand in Op en Om de Terp, het onvolprezen dorpsblad van Warffum. 

Geduldig wachten op Economische Zaken

Hartje zomer 2017, vlak na de langste dag kwam de Omgevingsvergunning voor de NAM-locatie in Warffum in de krant. Zes weken kregen we de tijd om een Zienswijze in te dienen bij het ministerie van Economische Zaken. Dat lukte. Midden in de zomervakantie, met vereende krachten. Een race tegen de klok. Driehonderdzevenenvijftig personen (357!) ondertekenden de Zienswijze, die half augustus werd ingestuurd. Daarnaast werd een tiental zienswijzen ingediend door individuele Warffumers en door organisaties als het Openluchtmuseum Het Hoogeland en de Bond Heemschut. Ook de gemeente Eemsmond stuurde de minister een bezwaar. Niet slecht. De NAM geeft energie, dat moet je ze toegeven.

In augustus vermoedden we dat we begin oktober een Reactienota van het ministerie konden verwachten. Op basis van ervaringen van deskundigen uit vorige procedures. Zonder garantie voor de toekomst. De maand september verstreek. Het werd oktober. Half oktober nam ik eens contact op met de advocaat, die ook nog niets had ontvangen. Eind november sprak ik een oud-bestuursrechter, die vond dat ze er wel lang over deden in Den Haag. Misschien duurt het zolang, sprak hij hoopvol, omdat ze in onze Zienswijzen lastig te weerleggen argumenten waren tegengekomen. Ik hielp het hem hopen, van harte. Ik ken de oud-bestuursrechter als een optimistisch mens, maar vrees dat het lange wachten eerder aan een cynisch gebrek aan belangstelling en prioriteit bij EZ ligt.

De reactie komt waarschijnlijk vlak voor de kerstvakantie, hoorde ik mezelf regelmatig zeggen. Het is gebruikelijk om zulke vervelende momenten te kiezen, zodat de tegenstander onmiddellijk onder tijdsdruk staat. Inmiddels is het 27 december. Al na de kortste dag en kort voor het nieuwe jaar. Ik begreep dat het ministerie een half jaar heeft om te reageren. Daarna kunnen ook nog uitstel nemen. Ja, zij wel. Daarna hebben wij weer vier weken, die we overigens met een paar weken kunnen verlengen. We wachten rustig af en zijn klaar voor de volgende stap.

Ik wens iedereen, behalve de NAM, een succesvol 2018!

Erik de Graaf

PS: de foto boven dit stuk werd door Gerben Veenstra gemaakt bij de demonstratie tegen de NAM op 20 april van dit jaar in Warffum.

Warffum Alert: zienswijze in ontwikkeling

De werkzaamheden op de NAM-locatie in Warffum worden binnenkort voortgezet. Dat valt vandaag op te maken uit een mededeling op de website van de NAM. Wanneer met de klus wordt gestart staat er niet bij. Wel dat het een vervolg is op de onderhoudswerkzaamheden in het voorjaar.

Onderhoud? Ja, dat zei de NAM in het voorjaar ook. Maandenlang zijn ze ermee bezig geweest. Er werd toen niet gerept over vervolgwerkzaamheden in het najaar. Nee, het was maar voor even en de gewoonste zaak van de wereld. Een Open Avond op de locatie werd in allerijl afgezegd, omdat de NAM vreesde dat we met teveel zouden komen. We zijn toen toch maar gegaan in een demonstratieve optocht van 350 mensen. Er was geen koffie en koek, zoals beloofd. Wel bewaking.

Begin juli verscheen er zonder enige vooraankondiging Kennisgeving Ontwerpbesluit Omgevingsvergunning Inrichting Warffum. De stukken liggen vanaf 7 juli ter inzage op het gemeentehuis van Eemsmond. Tot uiterlijk 17 augustus kan “een ieder” zienswijzen insturen. Natuurlijk weer net midden in de vakantie. In een memo van het College van B&W aan de Raad van 17 juli, naar aanleiding van een gesprek met de NAM, staat dat de “restcapaciteit” van 1 miljard kubieke meter gas in het Warffumer Gasveld binnenkort zal worden gewonnen. Leegtrekken dus.

Behalve over een Omgevingsvergunning zal de discussie binnenkort ook gaan over een nieuw Winningsplan voor Warffum, ook weer om een oud Winningsplan te vervangen. In het derde kwartaal van 2017 zal het nieuwe naar verwachting openbaar worden gemaakt. Bij nieuwe Winningsplannen organiseert het Ministerie van Economische Zaken informatieavonden. Hou de aankondiging in de gaten, zou ik zeggen.

Aan het slot van het gemeentelijke memo van het College moppert de NAM “dat er onnodige onrust is ontstaan omdat de actiegroep en de media het reguliere onderhoud aan de installaties koppelden aan een toename van aardgasproductie. Dat was nadrukkelijk niet het geval.” Slechte lezers bij de NAM. In het Dagblad van het Noorden van 20 april 2017 zeg ik namens de actiegroep Warffum Alert dat we ons er zorgen over maken dat de NAM nu ook het laatste miljard uit het Warffumer Gasveld wil pompen. We zijn niet geschift bij Warffum Alert. We snappen wel dat er niet meer uitgehaald kan worden dan er inzit.

Warffum Alert heeft een Zienswijze opgesteld, waarin de minister wordt aangeraden te stoppen met de gaswinning in Warffum (en elders). Alle onderhoud is dus eigenlijk overbodig. Ontmanteling van de locatie is voldoende. Heel binnenkort wordt de Zienswijze op de site van de Groninger Bodembeweging geplaatst. “Een ieder” kan daar dan ondertekenen. Hou het in de gaten.

Erik de Graaf 

NAM eigenaar Zuidpool

Nee, het gaat hier niet over Antarctica. Onder de kop NAM eigenaar Zuidpool meldde de roemruchte Ommelander Courant vorige week dat de Nederlandse Aardolie Maatschappij de in 1852 gebouwde monumentale boerderij Zuidpool aan de Streeksterweg tussen Usquert en Uithuizen heeft aangekocht. Met een net zo monumentale slingertuin er omheen. Rijksmonument sinds 1978. Een trotse herenboerderij met gracht en tuin. Cultuurhistorie, maar hopelijk geen voltooid verleden tijd.

De boerderij Zuidpool werd in 1852 gebouwd door Harm Bruins ter vervanging van zijn boerderij aan de Oudedijk. Tegelijkertijd bouwde hij iets noordelijker in de Noordpolder de boerderij Noordpool, die door een medewerker werd bewoond. Zelf ging Bruins op Zuidpool wonen. Op stand. Hoe op stand? Dertig jaar eerder, in juni 1823, wandelden de jonge schrijver Jacob van Lennep en zijn vriend Dirk van Hogendorp van Warffum naar Uithuizen. “Beide zijden van de weg waren omkranst met boerderijen, die allemaal even groot en welgelegen waren”, schreef Van Lennep in zijn Dagboek over de wandeltocht door Nederland. “Men moet ze bezocht hebben om er zich een voorstelling van te kunnen maken. – Op elk huis stonden bliksemafleiders”. 

Bliksemafleiders, ongetwijfeld kreeg Zuidpool er ook een. Overal op voorbereid. Overal op voorbereid? De laatste jaren zag ik de boerderij Zuidpool in de steigers staan als ik er in het spoor van Van Lennep en Van Hogendorp langsfietste. Aardbevingsschade. Zoveel schade dat de bewoners nu al zeker anderhalf jaar (mijn schatting) in de containers op de paardenweide naast de slingertuin wonen. Vorige week zag ik dat de steigers waren verdwenen. De anders zo verzorgde tuin toonde de eerste tekenen van verwildering. Een romantisch bankje onder een oude boom zag er verdrietig uit.

Vorige week werd bekend dat Zuidpool door de NAM is aangekocht. Een zegen voor de voormalige eigenaren, maar of het voor het pand ook gunstig uitpakt is de vraag. Het is niet de eerste monumentale boerderij die in bezit van de NAM is gekomen. Eerdere aankopen staan al een poosje leeg. In Slochteren, in Huizinge, in Stedum en nu in Usquert. Vreemd toch dat zo’n rijksmonument nu in bezit van de NAM komt. Ik zie de NAM niet onmiddellijk als verdediger van cultureel erfgoed. Of de wettelijke bescherming van rijksmonumenten gegarandeerd is bij zo’n eigenaar durf ik te betwijfelen. 

Erik de Graaf

NAM houdt open huis in Warffum

In januari was het veertig jaar geleden dat ten noorden van Warffum een boortoren van de NAM werd bezet. Vijf actievoerders beklommen het bouwwerk op een gure winterdag in 1977. Ze vermoedden dat in Warffum stiekem onderzoek werd gedaan naar mogelijkheden om radioactief afval op te slaan. De actievoerders werden op de grond ondersteund door tientallen sympathisanten. Na een bezetting van tien uur in regen en windkracht 9 stapten de bezetters in een hoogwerker van de Mobiele Eenheid. Einde actie.

Het was misschien wel de eerste actie tegen de NAM in Noord-Groningen. Inmiddels zijn er vele acties gevolgd. Gelukkig is er geen radioactief afval in Noord-Groningen opgeslagen, maar de gevolgen van de gaswinning zijn even desastreus. Ook in Warffum, dat aan de rand van het gasgebied ligt, is vrijwel huis-aan-huis bevingsschade aan woningen, boerderijen en scholen. Sinds dertig jaar wordt ook gas gewonnen uit het kleine Warffumer gasveld. Precies op de plek waar veertig jaar geleden de boortoren werd bezet.

Vorige week werd bekend dat Economische Zaken toestemming heeft verleend om de gaswinning in 28 kleine gasvelden in het land fors te verhogen. Ook in Warffum. Zonder overleg met de plaatselijke bevolking en met het gemeentebestuur en zonder enige openbare procedure. De gemeenteraad van Eemsmond nam vorige week met algemene stemmen een motie aan, waarin stond dat minister Kamp zonder fatsoenlijk overleg de gaskranen niet verder open mocht draaien. Met overleg overigens ook niet, wat mij betreft.

Gisteren ontvingen de bewoners van de noordkant van Warffum een brief (ten zuiden van de Juffer Marthastraat heeft volgens mij niemand de brief ontvangen), waarin werd uitgelegd dat in april en mei groot onderhoud op de NAM-locatie wordt uitgevoerd. Over de verhoogde gaswinning wordt gezwegen. In de brief worden we wel uitgenodigd om de NAM-locatie op donderdag 20 april te komen bezoeken. Er is dan een inloopsessie van 19 tot 22 uur, waar “van alles te horen en te zien valt over de locatie Warffum en aardgas in de breedste zin van het woord”. De feesttent staat er al.

Zet het alvast in uw agenda. Dan kunnen we vertellen dat we niet van de productieverhoging gediend zijn, maar dat we de NAM geen strobreed in de weg leggen als ze de gaswinning in Warffum stopzetten. Er staat nergens in de brief dat de inloopsessie alleen voor omwonenden is. Er wordt wel gevraagd even van tevoren per mail bij de NAM aan te melden. En het is verboden te fotograferen. Dat u het weet.

Erik de Graaf

Warffum-Noord

Voor onze toekomst. Tegen de ramp in slow motion

Erik gaat vanavond uit wandelen en nodigt iedereen van harte uit om mee te lopen. Vanaf zeven uur verzamelen we op de Vismarkt in Groningen. Vanaf half acht lopen we met fakkels langs een prachtige route door de Groninger binnenstad. Onder het motto: “Voor onze toekomst! Gas terug!”

Het is prettig dat de ernst van de aardbevingmisere in Groningen langzaam tot de rest van Nederland begint door te dringen. Blijkbaar moet je in Noord-Groningen geweest zijn om te beseffen wat zich hier afspeelt. De Amsterdamse schrijver Frank Westerman vertelde onlangs tijdens een lezing in Bedum dat hij pas doorkreeg hoe serieus het probleem is toen hij een paar jaar geleden door het aardbevingsgebied fietste. In een lezing in Wittewierum riep hij Arjen Robben op om zich tot bevingsambassadeur van Groningen op te werpen.

Cabaretier Freek de Jonge vielen de schellen van de ogen toen jij eind vorig jaar in een pastorie in Godlinze iemand hoorde vertellen dat Groningers zich “gevangen voelen in de onveilige gevangenis”. Freek sloeg op de trom, toerde langs vier door bevingen beschadigde kerken, liet de Oosterpoort schudden en kwam met een negen-punten-programma tegen de gaswinning.

Punt 1 betrof de veiligheid en het respect voor de bewoners van het gebied. Punt 2 luidt: de gaswinning moet zo snel mogelijk worden stopgezet. De Groninger Arjan Lubach kwam vorige week met een ijzersterk filmpje over de schadeafhandeling, waarin hij pijnlijk duidelijk maakte hoe juist dat respect en die veiligheid achter het rookgordijn van de NAM ver te zoeken is.

Wandel vanavond mee in Groningen! Maak duidelijk dat er eindelijk een halt moet worden toegeroepen aan de sluimerende ramp in Groningen! Hopelijk zie ik velen van jullie niet, omdat het daarvoor veel te druk is. Maar ga wel.

Erik de Graaf 

NAMCASUELTY 1646

"Het aardbevingsgebied in Noord-Groningen is een vat vol emoties”, zegt de directeur Kruyt van het Centrum voor Veilig Wonen in Appingedam vandaag in een interview in het Dagblad van het Noorden. “Er is veel opgekropte woede. Veel mensen zijn behoorlijk pissig”.

Oorzaken zijn de trage afhandelingen van schadegevallen en de afhoudende opstelling van de NAM. In het interview geeft de CVW-directeur aan dat zijn Centrum in de eerste vierenhalve maand van zijn bestaan 12.461 schademeldingen heeft ontvangen. Zesenzeventig mensen voelden zich onveilig in hun beschadigde huis. Drieduizend woningen moeten dit jaar worden versterkt.

Gisteren vond ik op een advertentiepagina van mijn natgeregende regionale Ommelander Courant een schreeuw die de constatering van de CVW-directeur overduidelijk illustreert. Voor de goede orde. Gerard Schotman is directeur van de NAM.

Erik de Graaf

VVD-excuses - wie volgt?

Troela van Miltenburg, de VVD-voorzitter van de Tweede Kamer, heeft via haar woordvoerder laten weten excuses aan te bieden voor een nieuwe onhandige opmerking. “Much to do about nothing”, zei ze per ongeluk in een open microfoon toen de Partij voor de Dieren een motie van wantrouwen tegen Kamp (ook VVD) indiende.

Excuses zijn in de mode bij de VVD. Verheijen (over zijn declaraties), Zijlstra en Rutte (over hun voorbarige verdediging van Verheijen), Leegte (Leeghoofd hoorde ik hem pas noemen, over zijn telefoontje in de trein), Kamp (naar aanleiding van het veiligheidsrapport over de gaswinning), …...

Van Miltenburg doet nu alsof haar “much to do about nothing” zomaar een domme vergissing van haar was, maar in werkelijkheid was het een in haar rol als kamervoorzitter ongepaste (maar veelzeggende) politieke uitspraak in de lijn van Leegte, Bosman, Kamp en meer.

Excuses. Wie volgt? Hopelijk de VVD-kiezers van de afgelopen jaren, die sinds de bankencrisis juist van de politieke tak van die neoliberale graaiers de grootste partij van Nederland maakte. Ik verbaas me er nog dagelijks over.

Zo! En nu ga ik weer iets leuks doen!

Erik de Graaf

Aardbevingspolitiek

 

“Fraaie” staaltjes aardbevingspolitiek van de regeringspartijen VVD en PvdA in het afgelopen weekend. Pff, beetje dom en doorzichtig. En Groningen voelt zich bedonderd.

Vrijdagvond openbaarde Tweede Kamerlid René Leegte in de telefoongesprek in de trein de VVD-partijlijn inzake aardbevingen. Vertragen, vertragen, tegen beter weten in extra onderzoeken of de bevingen te maken hebben met gaswinning en nog eens vertragen om toch nog zoveel mogelijk gas uit de Groninger bodem te winnen. Het vermoeden was al sterk, maar het is toch prettig het uit “onverdachte” bron te vernemen. Leegte verdient een standbeeld. Een sokkel is genoeg, leegte vult vanzelf.

Vandaag stemt het partijcongres van de PvdA over motie 66 “Gaswinning: veiligheid van Groningers voorop”. Tweede Kamerlid Jan Vos van de PvdA dacht afgelopen vrijdag tijdens een bezoek van Kamerleden aan Groningen de bevolking te paaien met de toezegging in Nieuwsuur dat de PvdA voortaan bereid is de gaskraan “indien nodig” verder terug te draaien. In de motie van vele afdelingen wordt de Tweede Kamerfractie van de PvdA opgeroepen “de veiligheid van de Groningers voorop te zetten, indien nodig door verdere vermindering van de gaswinning”. Het pre-advies van het PvdA-bestuur was "overnemen". Tja, “indien nodig”. Slim geformuleerd.

De provinciale VVD heeft woedend op de bekentenis van Leegte gereageerd. Er zijn tenslotte ook in Groningen binnenkort provinciale verkiezingen. Dat heeft PvdA’er Vos beter begrepen. Maar ja, dat “indien nodig” baart wel enige zorgen. Daar zullen we na de verkiezingen waarschijnlijk niets meer over horen.

Erik de Graaf

Arjen Robben: ambassadeur in aardbevingsgebied

In het kerkje van Wittewierum riep Frank Westerman onze nationale voetbalheld Arjen Robben op ook een heldenrol in zijn geboortestreek op zich te nemen. Niet door nu wel winnend te scoren in de WK-finale, maar door – liefst na dat doelpunt – ambassadeur van het aardbevingsgebied in Noord-Groningen te worden.

Frank Westerman deed zijn oproep gisteren in de Abt Emo-lezing op de wierde in Wittewierum. In het voetspoor van de Middeleeuwse abt zou Arjen Robben de noden van de streek onder landelijke aandacht kunnen brengen. Hard nodig, want nog steeds wordt in de rest van het land vaak meewarig naar het noorden gekeken, waar dramatisch wordt gedaan over aardschokken van 2,8 en 3,6 op de Schaal van Richter. Daar schrikken ze in het Iraanse Bam (6,3 in 2003) of  het Italiaanse L’Aquila (ook 6,3 in 2009) niet meer van wakker. Frank Westerman ervoer tijdens zijn excursies door Noord-Groningen dat zowel gebouwen als mensen ontzet raken door de bevingen en hun gevolgen.

Waarom is de gevoelszwaarte van de gasbevingen groter dan de plek op Richters Schaal doet vermoeden? Die vraag beantwoordde Westerman niet in zijn lezing, maar het verschijnsel wordt wel mooi verklaard in een animatie van Kor Dwarshuis. De Groninger gasbevingen vinden op 1 á 3 kilometer diepte plaats, terwijl een natuurlijke beving soms wel op honderd kilometer diepte veroorzaakt wordt. Daardoor komt er bij een gelijke kracht, bijvoorbeeld van 3,6 op de Schaal van Richter, in Groningen meer energie aan de oppervlakte. Daarnaast zorgt de Groninger klei voor zogenaamde “opslingering”, waardoor de kracht van de bevingen wordt versterkt. Dat bij elkaar verklaart dat het assortiment van de supermarkt in Middelstum vorig jaar al bij een “bescheiden” beving uit de schappen schudde.

Mooie tactische zet van Westerman om Robben als nieuwe bevingsspits op te stellen. Daar zou verder alleen Van Gaal op hebben kunnen komen. Alleen het idee genereerde al landelijke aandacht. Dat kan Noord-Groningen goed gebruiken.

Erik de Graaf

Gasbel van Slochteren jarig

Precies 55 jaar geleden, op 29 mei 1959, ontdekte de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) het eerste aardgas onder het land van boer Boon in het Groningse Kolham. De Gasbel van Slochteren was een feit.

Sindsdien is een dikke 210 miljard euro aan aardgasbaten de Nederlandse schatkist in- en uitgevloeid. De Gasbel ontwikkelde zich tot de kurk waarop onze economie dreef. In 2006 werd de gasbel het negenveertigste luikje in de Canon van Nederland, waarin de vijftig belangrijkste thema’s uit de Nederlandse geschiedenis werden ondergebracht.

Historisch of niet, inmiddels zijn er ook gebakken peren. Aardbevingen als gevolg van de gaswinning met klein en groot leed  voor de bevolking van Noord-Groningen. Reparabele schade, maar ook ontruimingen en sloop van beschadigde gebouwen. Bovendien onzekerheid, angst en boosheid onder de bevolking.

Een week of drie geleden kreeg ik in Usquert een helm aangeboden vóór ik een antiquariaat wilde binnengaan. Ludiek, maar de cynische ondertoon kan niemand zijn ontgaan. De verjaardag van de Slochterse gasbel wordt hooguit in kleine kring van de NAM gevierd. Het luikje in de Canon  van Nederland is inmiddels wel aan wat aanpassingen toe.

Erik de Graaf